Amsterdam Monumentenstad

Keizersgracht 127

Adres: Keizersgracht 127
Oud adres: RR207, wijk 45, klein nr. 332, kadaster D5612, verponding 3421
Gebouwtype: Woonhuis (dubbel huis)
Geveltype: Lijstgevel
Bouwjaar: 1618, 1718
Opdrachtgever: Adam Nijs (1618), Lucas Trip (1718)
Restauratie: 2023/24

(15 afbeeldingen)

Keizersgracht 127

In 1618 liet suikerbakker Adam Nijs een huis met trapgevel bouwen op nr. 127 (zie de kaart van Berckenrode uit 1625). Dit waren waarschijnlijk twee aparte huizen naast elkaar, elk met een trapgevel, of ze waren met elkaar verbonden, met een dubbele trapgevel (zie bijvoorbeeld het huis De Dolphijn). In 1620 liet hij voor zijn schoonzoon een huis links hiervan bouwen, nu Keizersgracht 125. In 1718 werd het grote dubbelpand aangekocht door schepen Lucas Trip. Het dubbele huis werd door hem verbouwd en uitgebreid. Toen kwam de huidige voorgevel tot stand. Daarbij werd de gang naar het koetshuis, tussen nr. 125 en 127, in de gevel opgenomen. De lijstgevel is uitgevoerd in een sobere versie van de Hollandse Lodewijk XIV-stijl (zie de tekening in het Grachtenboek van Caspar Philips). Echter, bij een latere verbouwing werd de gesloten attiek op de kroonlijst versoberd en nog later verdween deze geheel, waardoor de goede verhoudingen van de gevel werden verstoord.

In 2022 vond een inwendige verbouwing in het pand plaats, waarbij tevens een voorstel werd ingediend om de attiek te reconstrueren op basis van de tekening in het Grachtenboek. Beeldhouwer Tobias Snoep maakte een nauwkeurige restauratietekening. De exacte hoogte van het attiek kon worden achterhaald door de aangetroffen dookgaten waaraan de ankers bevestigd waren. Bij de aanvraag werd door architectenbureau Allard Architecture opgemerkt: "Het is ons inziens zeldzaam, dat een opdrachtgever met zoveel liefde en moeite dit grachtenpand renoveert, dat hij zelfs overgaat tot deze fraaie reconstructie van de attiek. Het terugbrengen van dit bijzondere stijlelement is de bekroning op het rijksmonument met elegantie en grandeur." Ondanks deze liefde en moeite werd de reconstructie niet toegestaan door de welstandscommissie, omdat de achttiende-eeuwse bron niet voldoende informatie zou verschaffen en de reconstructie dus een 'interpretatie' zou zijn. In 2024 besloot men de later versoberde versie te reconstrueren, naar een 19de-eeuwse foto. Ook kwamen de sierschoorstenen op de hoeken van het dak terug.

Monumentenstatus: RM
Monumentennummer: 2251
Adres: Keizersgracht 127
Adressen: Keizersgracht 127
Inschrijvingsdatum: 05-06-1970
Redengevende omschrijving: Dubbel huis met gevel onder rechte lijst met consoles (XVIIIb). Stenen deuromlijsting, waarin een deur en snijraam uit XIX A.

RM = Rijksmonument. Rijksmonumenten zijn gebouwen of andere objecten die van nationaal belang zijn. Bijvoorbeeld door hun schoonheid of door de geschiedenis van het pand voor Nederland. Nederland telt bijna 62.000 rijksmonumenten. Daarvan bevinden zich 6.635 in de Amsterdamse binnenstad (op 1 januari 2017). Vrijwel alle beschermde rijksmonumenten zijn geregistreerd in 1970.
GM = Gemeentelijk monument. Sommige panden hebben een bijzondere betekenis voor een stad, dorp of regio. In dat geval kan de gemeente zo'n pand op de gemeentelijke monumentenlijst plaatsen. In de Amsterdamse binnenstad bevinden zich 1.193 door de gemeente Amsterdam beschermde monumenten (op 1 januari 2017).
Redengevende omschrijving = Een beschrijving van de belangrijkste uiterlijke kenmerken van het object op het moment van opname op de monumentenlijst. De redengevende omschrijving heeft de status van juridisch document en geeft de reden aan waarom het object is geplaatst op de monumentenlijst. Meer informatie: cultureelerfgoed.nl.