Amsterdam Monumentenstad

Bickersgracht 210-218

Adres: Bickersgracht 66-72
Bickersgracht 208-218 (nieuw adres)
Grote Bickersstraat 251-271 (nieuw adres)
Oud adres: 66: VV283, wijk 53, klein nr. 43, kadaster D662, verponding 1782
68: VV282, wijk 53, klein nr. 44, kadaster D663, verponding 1783
70: VV281, wijk 53, klein nr. 45, kadaster D664, verponding 1784
72: VV280, wijk 53, klein nr. 46, kadaster D665, verponding 1785
Gebouwtype: Woonhuis
Bouwstijl: Hedendaags
Bouwjaar: 1974/82
Architect: Paul de Ley en Jouke van den Bout

(3 afbeeldingen)

Bickersgracht 210-218

Stadsvernieuwingsproject over twee locaties (tevens Bickersgracht 230-254), poging om samen met de buurt ('bouwen voor de buurt') op kleinschalige wijze en goed aan de omgeving aangepaste woningbouw te realiseren. Kon gerealiseerd worden door het predicaat experimentele woningbouw. Voorbeeld van Post '65 architectuur uit de periode 1966-1990.

N.B. Deze beschrijving is zo kort omdat wij nog niet de kans hebben gehad dit pand te bezoeken en te beschrijven. Als u vindt dat wij snel langs moeten komen, laat het ons weten!

Gebruikte literatuur:

• Inventarisatie architectuur post-'65. Amsterdam: Bond Heemschut, 2019

[Overige literatuur]

Monumentenstatus: GM
Monumentennummer: 200991
Adres: Grote Bickersstraat 251-271
Adressen: Grote Bickersstraat 251-271, Bickersgracht 208-218
Inschrijvingsdatum: 08-07-2025
Redengevende omschrijving: Architectonische waarden. Het door Paul De Ley en Jouke van den Bout gerealiseerde woningbouwproject Bickerseiland (Grote Bickersstraat 251-271 en 305-319, Bickersgracht 208-218 en 242-254 en Kleine Bickersstraat 2-8 ) is van belang als een van de eerste woningbouwprojecten waarin veranderende opvattingen in de architectuur van rond 1970 zijn verwerkt, zoals het aansluiten bij de historische context, het verweven van functies en het ontwerpen van ontmoetingsplekken. Bijzonder is de manier waarop binnen de kleine en onregelmatige percelen een ingenieuze puzzel is gelegd van verschillende woningtypes, semi-publieke doorgangen en buitenruimten. Ook de onalledaagse woningen met opmerkelijke verhoudingen, veel aandacht voor uitzicht (erkers) en daglichttoetreding (lichthoven) en het oorspronkelijke kleurenpalet dragen hieraan bij. Daarnaast is het van belang voor het oeuvre van de architecten, als hun eerste uitgevoerde ontwerp en waarmee ze hun entree maakten in de stadsvernieuwing. Met name Paul De Ley heeft een grote rol gespeeld in vele Amsterdamse stadsvernieuwingsprojecten. Stedenbouwkundige waarden Bickerseiland is van belang als vroeg voorbeeld van het bouwen in de historische context van de stad, waarbij het bestaand stedelijk weefsel werd gerespecteerd. De ruimtelijke opzet en de architectonische verschijningsvorm refereren aan de pandsgewijze en kleinschalige ontwikkeling van de Westelijke Eilanden en vormen een tegenhanger van de in de jaren zestig ingezette praktijk van sanering door sloop en grootschalige nieuwbouw van kantoren en infrastructuur en een voor die tijd zeer vernieuwende vormgeving. Cultuurhistorische waarden Bickerseiland is van groot belang voor de omslag in de aanpak en sanering van oude stadswijken in Amsterdam. Het is een van de vroegste voorbeelden van zogenaamde 'grassroots' ontwikkeling, waarbij oorspronkelijke bewoners in actie kwamen tegen de van hogerhand opgelegde plannen door zelf met voorstellen te komen voor de herontwikkeling van hun buurt en zelf een alternatief woningbouwplan te ontwikkelen. Daarmee sloot het aan bij het proces van democratisering dat zich rond 1970 in de samenleving voltrok, waarbij inspraak werd geformaliseerd in stadsvernieuwingsprocessen. De directe betrokkenheid van bewoners werd een voorbeeld voor andere buurten in Amsterdam en daarbuiten. Bickerseiland bereidde de weg voor andere stadsvernieuwingsprojecten. Bickerseiland staat ook symbool voor een ontwerpproces waarbij een jonge generatie architecten samen met bewoners optrok in de strijd tegen grootschalige sanering en voor betaalbare woningbouw. Daarnaast is Bickerseiland het allereerste project van stichting Lieven de Key, dat werd opgericht als organisatie voor stadsherstel en uitgroeide tot een van de grotere woningbouwcorporaties van Amsterdam. Tenslotte is het een voorbeeldproject uit de regeling Experimentele Woningbouw. Gaafheid/herkenbaarheid Beide bouwdelen van Bickerseiland zijn in hun hoofdopzet en architectuur goed bewaard gebleven. Ondanks de dichtgezette entreepartijen en gewijzigde kleurstelling is het project van belang vanwege de herkenbare uitstraling van de jaren zeventig en als onderdeel van een goed bewaarde, historische bebouwingsstructuur. Zeldzaamheid Het project is van belang vanwege de zeldzame woningbouwtypologie met smalle, lange woningen voorzien van lichthoven, die per twee wisselen van oriëntatie in het bouwblok.

RM = Rijksmonument. Rijksmonumenten zijn gebouwen of andere objecten die van nationaal belang zijn. Bijvoorbeeld door hun schoonheid of door de geschiedenis van het pand voor Nederland. Nederland telt bijna 62.000 rijksmonumenten. Daarvan bevinden zich 6.635 in de Amsterdamse binnenstad (op 1 januari 2017). Vrijwel alle beschermde rijksmonumenten zijn geregistreerd in 1970.
GM = Gemeentelijk monument. Sommige panden hebben een bijzondere betekenis voor een stad, dorp of regio. In dat geval kan de gemeente zo'n pand op de gemeentelijke monumentenlijst plaatsen. In de Amsterdamse binnenstad bevinden zich 1.193 door de gemeente Amsterdam beschermde monumenten (op 1 januari 2017).
Redengevende omschrijving = Een beschrijving van de belangrijkste uiterlijke kenmerken van het object op het moment van opname op de monumentenlijst. De redengevende omschrijving heeft de status van juridisch document en geeft de reden aan waarom het object is geplaatst op de monumentenlijst. Meer informatie: cultureelerfgoed.nl.